کلینیک تپش: مرکز درمان واریس، زخم دیابتی، زخم پا و سکته قلبی

خدمات تخصصی نوبت دهی مطب دکتر، آنژیوگرافی، درمان آمبولی و ارزیابی سلامت روان (افسردگی و اضطراب).

بهترین پزشک واریس ساری

مقالات تخصصی کلینیک تپش

خونریزی در طبیعت گردی

خونریزی در طبیعت گردی
2026/07/18

# خونریزی در کوهنوردی، طبیعت‌گردی و کمپینگ

 

🔴 **هشدار:** خونریزی در کوهستان، جنگل یا مناطق دورافتاده می‌تواند بسیار خطرناک‌تر از شهر باشد؛ زیرا دسترسی به اورژانس و مراکز درمانی ممکن است ساعت‌ها طول بکشد. در چنین شرایطی، اقدامات صحیح در دقایق اول می‌تواند تفاوت بین زندگی و مرگ را رقم بزند.

 

## 🟥 ① چرا خونریزی در طبیعت خطرناک‌تر است؟

 

در محیط‌های طبیعی معمولاً زمان رسیدن نیروهای امدادی طولانی‌تر است و امکانات پزشکی در دسترس نیست. علاوه بر خونریزی، عواملی مانند سرما، گرما، کم‌آبی، خستگی و مسیرهای دشوار نیز می‌توانند وضعیت مصدوم را وخیم‌تر کنند.

 

---

 

## 🟦 ② شایع‌ترین علل خونریزی در کوهنوردی و طبیعت‌گردی

 

- سقوط از ارتفاع

- لغزش روی سنگ یا صخره

- بریدگی با چاقو یا تبر

- برخورد با سنگ‌های تیز

- آسیب ناشی از تجهیزات کوهنوردی

- شکستگی باز

- حملات حیوانات

- تصادف با دوچرخه کوهستان یا موتور

 

---

 

## 🟨 ③ اولین اقدامات هنگام خونریزی در طبیعت

 

### ۱. ایمنی محل را بررسی کنید.

 

مطمئن شوید خطر ریزش سنگ، سقوط، سیلاب یا حمله حیوانات وجود ندارد.

 

### ۲. خونریزی را پیدا کنید.

 

لباس را در صورت نیاز با احتیاط کنار بزنید و محل دقیق خونریزی را مشخص کنید.

 

### ۳. خونریزی را کنترل کنید.

 

- فشار مستقیم

- پانسمان فشاری

- در صورت خونریزی شدید اندام و عدم کنترل با فشار مستقیم، استفاده از تورنیکه

 

### ۴. از اتلاف گرمای بدن جلوگیری کنید.

 

حتی در هوای معتدل، مصدوم را با پتو یا لباس گرم بپوشانید.

 

### ۵. درخواست کمک کنید.

 

در صورت امکان با اورژانس ۱۱۵ یا تیم‌های امداد و نجات تماس بگیرید و موقعیت مکانی خود را اعلام کنید.

 

---

 

## 🟩 ④ اگر امکان انتقال سریع وجود نداشت چه کنیم؟

 

- خونریزی را مرتب بررسی کنید.

- پانسمان را برندارید؛ در صورت خونی شدن، پانسمان جدید روی آن قرار دهید.

- تورنیکه را باز یا شل نکنید.

- بیمار را آرام و گرم نگه دارید.

- تا حد امکان از حرکت غیرضروری مصدوم جلوگیری کنید.

- در صورت بدتر شدن وضعیت، سریع‌ترین مسیر برای درخواست کمک را انتخاب کنید.

 

---

 

## 🟪 ⑤ چه وسایلی باید همیشه همراه طبیعت‌گردان باشد؟

 

- گاز استریل

- باند کشی و باند رول

- پانسمان فشاری

- تورنیکه استاندارد

- دستکش یکبار مصرف

- قیچی کوچک

- پتوی نجات (Emergency Blanket)

- چراغ‌قوه

- سوت نجات

- تلفن همراه یا وسیله ارتباطی با شارژ کافی

 

---

 

## ⬜ ⑥ نکته کلیدی

 

**در طبیعت، ممکن است شما تنها فردی باشید که می‌تواند تا رسیدن نیروهای امدادی جان مصدوم را نجات دهد. آمادگی و تجهیزات مناسب اهمیت زیادی دارند.**

 

---

 

## 👨‍⚕️ ⑦ نظر متخصص تپش

 

در کوهنوردی و طبیعت‌گردی، زمان رسیدن به مراکز درمانی معمولاً طولانی است. به همین دلیل، همراه داشتن کیت کنترل خونریزی و آموزش کمک‌های اولیه برای هر گروه طبیعت‌گردی و کوهنوردی ضروری است و می‌تواند از بسیاری از مرگ‌های قابل پیشگیری جلوگیری کند.

 

---

 

## 🔵 ⑧ باورهای نادرست رایج

 

❌ چون اورژانس دیر می‌رسد، کاری از دست ما برنمی‌آید.

 

❌ می‌توان تورنیکه را هر چند دقیقه یک‌بار باز کرد.

 

❌ اگر خونریزی کم شد، دیگر نیازی به ادامه مراقبت نیست.

 

❌ برای تمیز کردن زخم باید ابتدا آن را کاملاً شست، حتی اگر خونریزی شدید باشد.

 

❌ بدون تجهیزات پزشکی نمی‌توان خونریزی شدید را کنترل کرد.

 

---

 

## 🟢 ⑨ چه زمانی باید درخواست امداد فوری کنیم؟

 

- خونریزی شدید یا کنترل‌نشده

- خونریزی شریانی

- شکستگی باز

- قطع عضو

- کاهش سطح هوشیاری

- علائم شوک

- احتمال خونریزی داخلی

- ناتوانی در راه رفتن یا خروج از منطقه

 

---

 

## 🟢 ⑩ خلاصه مقاله در ۳۰ ثانیه

 

✔️ خونریزی در طبیعت به دلیل فاصله زیاد تا مراکز درمانی خطرناک‌تر است.

 

✔️ ابتدا ایمنی محل را بررسی کنید و سپس خونریزی را کنترل کنید.

 

✔️ بیمار را گرم و بی‌حرکت نگه دارید.

 

✔️ تورنیکه و پانسمان را دستکاری نکنید.

 

✔️ همراه داشتن کیت کنترل خونریزی در برنامه‌های کوهنوردی و طبیعت‌گردی می‌تواند جان افراد را نجات دهد.

 

---

 

## 📚 منابع علمی

 

- Advanced Trauma Life Support (ATLS), 11th Edition

- Prehospital Trauma Life Support (PHTLS), 10th Edition

- American College of Surgeons (ACS) – Stop the Bleed

- Wilderness Medical Society (WMS) Practice Guidelines

- European Resuscitation Council (ERC)

- World Health Organization (WHO) – Essential Trauma Care